# Gelgit Kilitlenmesi

> Aynı yüzü her zaman yıldıza dönüktür.

- Alan: Astronomi
- Seviye: İleri
- Kur'an bölümü: Kur’an 25:45
- URL: https://dailymuslim.org/quran-miracles/tidal-locking?lang=tr

Kur’an’da hareket eden gölge sabit kalabilir. Şüphe duyanlar, Kur’an’ı yazan kişinin hata yaptığını, gölgenin asla sabit kalamayacağını öne sürer. Bugün gök bilimciler, gezegenlerin yıldızlarına gelgit etkisiyle kilitlenebildiğini ve hep aynı yüzlerinin yıldıza dönük kalabildiğini doğruluyor.

> “Birbirinin çevresinde dolanan iki gök cismi arasında gelgit kilitlenmesi, cisimlerden birinin dönme hızında tam bir yörünge turu boyunca artık net bir değişim olmadığında ortaya çıkar. Kilitlenen cisim eşzamanlı dönüyorsa, kendi ekseni etrafında bir kez dönmesiyle diğer cismin çevresinde bir tur atması aynı süreyi alır. Örneğin Ay’ın hep aynı yüzü Dünya’ya dönüktür...”

— [Vikipedi, Gelgit kilitlenmesi, 2024](https://en.wikipedia.org/wiki/Tidal_locking)

Gelgit kilitlenmesi, Ay’ın hep aynı yüzünün Dünya’ya dönük olmasını sağlar. Okyanuslardaki suların yükselip alçalmasını hatırlıyor musunuz? Bunun nedeni Ay’ın çekimidir. Bu çizim, okyanus sürtünmesinin Dünya’nın dönüşündeki hareket enerjisini Ay’a nasıl aktardığını gösteriyor:

![Kaynak çizimi: okyanus sürtünmesi ve Ay’ın uzaklaşması.](https://dailymuslim.org/miracle-media/tidal-locking/speed-of-light-moon-recede.gif)

Gelgit kabarıklıkları Dünya’nın dönme hareketinin enerjisini Ay’a aktarır; bu da Dünya’nın dönüşünü yavaşlatır. Bir zaman gelir, Dünya’nın dönme hızı Ay’ın Dünya çevresinde dolanma hızıyla eşitlenir. Bu durumda gelgit kabarıklıklarının hizasında artık kayma olmaz ve Ay’a enerji aktarılmaz. Dünya’nın hep aynı yüzü Ay’a dönük kalır.

Aynı süreç Dünya ile Güneş arasında da gerçekleşir. Dünya, dönme hareketinin enerjisini Güneş’e de aktarır. Ancak Güneş daha uzakta olduğu için bu enerji aktarımı çok daha zayıftır ve Dünya’nın Güneş’e gelgit etkisiyle kilitlenmesi çok daha uzun sürer. Yine de yeterli zaman verilirse sonunda Güneş’e kilitlenecektir. Bu yakın zamanda öğrenildi, ancak keşfinden 1400 yıl önce Kur’an’da anlatılmıştı. Kur’an, hareket eden gölgenin sabit kalabileceğini söyler:

## Kur'an bölümü · Kur’an 25:45

٤٥ أَلَمْ تَرَ إِلَىٰ رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ وَلَوْ شَاءَ لَجَعَلَهُ سَاكِنًا ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيلًا

*Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmez misin? Dileseydi onu sabit bırakırdı. Sonra Güneş’i ona bir gösterge yaptık.*

Gölge ancak Dünya’nın hep aynı yüzü Güneş’e dönük kalırsa sabit durabilir. Bugün bunun ne olduğunu biliyoruz: gelgit kilitlenmesi.

### Ek kaynaklar

> Özgün yazı: Miracles of Quran. Vikipedi alıntısı ve çevirileri CC BY-SA 4.0 lisansıyla sunulmaktadır. Aşağıdaki açıklamalar ayrı olarak eklenmiştir.

— [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/)

### Ek kanıtlar — özet

> NASA, Ay’ın kendi ekseninde dönme süresiyle Dünya çevresinde dolanma süresinin aynı olduğunu açıklar. Okyanus gelgitleri Dünya’nın dönüşünü yavaşlatır ve Ay’ın uzaklaşmasına katkıda bulunur. Ancak özgün yazının, Dünya’nın mutlaka Güneş’e kilitleneceği iddiası yerleşik bir bilimsel öngörü değildir. NASA’ya göre Dünya ile Ay yaklaşık 50 milyar yıl sonra birbirine kilitlenirdi; ama ancak Güneş’in ömrünün sonundan kurtulabilselerdi. Bu koşul önemlidir.

— [NASA — gelgit kilitlenmesi](https://science.nasa.gov/moon/tidal-locking/)

### İbn Kesir tefsiri — 25:45

> İbn Kesir gölgeyi tan yerinin ağarmasından Güneş’in doğuşuna kadar olan süreyle ilişkilendirir ve Allah dileseydi onu değişmeden bırakabileceğini söyler. Gelgit kilitlenmesiyle kurulan bağ, özgün yazarın modern yorumudur. Ayet bir yörünge modeli sunmaz ve Dünya’nın Güneş’e kilitleneceğini söylemez.

— [İbn Kesir tefsiri — 25:45](https://quran.com/al-furqan/45/tafsirs/en-tafisr-ibn-kathir)

## Düşünün

**1400 yıl önce yaşamış, okuma yazma bilmeyen bir insan gelgit kilitlenmesini nasıl bilebilirdi?**

## Kaynaklar ve ileri okuma

- [Kur’an 25:45 · Quran.com](https://quran.com/25/45)
- [Vikipedi, Gelgit kilitlenmesi, 2024](https://en.wikipedia.org/wiki/Tidal_locking)
- [Miracles of Quran](https://www.miracles-of-quran.com/tidal_locking.html)

— Kur'an Mucizesi, Daily Muslim · https://dailymuslim.org/quran-miracles/tidal-locking?lang=tr